Cổng làng, lũy tre xanh trong hồn quê Việt

Cổng làng, lũy tre xanh trong hồn quê Việt

Đến với mỗi làng quê vùng đồng bằng Bắc Bộ xưa thường bắt gặp những luỹ tre xanh bao quanh khu dân cư. Làng chỉ để một hoặc hai lối ra vào và được dựng một cái cổng làng là giới hạn giao lưu với làng khác và lối đi ra khu đồng ruộng. Cổng làng mở lúc buổi sáng, dân làng đi chợ búa, công việc, hoặc đi ra đồng cày cấy, đến tối mặt trời lặn, khi dân làng và gia súc về thôn thì cổng làng được đóng lại, "nội bất xuất, ngoại bất nhập".

 

Cổng làng

Cổng làng ở một làng quê tồn tại cùng với cây đa, mái đình, lũy tre xanh. Đối với những người con xa quê hương, khi trở về, từ xa là đã có thể nhìn thấy vòm cây đa, lũy tre và biết được mình sắp về đến quê. Nhưng chỉ khi bước qua cổng làng mới chính thức trở về nơi chôn rau cắt rốn của mình, và coi như đã về tới nhà vì người cùng làng thường đối xử với nhau như trong một gia đình.

Cổng làng thường dựng nhiều ở vùng châu thổ sông Hồng như ở tỉnh Bắc Ninh, Vĩnh Phúc, Nam Định, Hưng Yên, Thái Bình,.. là những nông thôn trồng lúa nước và có văn hoá làng xã ăn sâu vào tâm thức. Cổng làng là nơi thân thuộc với mỗi người dân đi xa, nhớ ngày về sẽ có người thân đón đợi ở cổng làng. Giữ làng tức là giữ nước, ở nơi cổng làng không ít người con quê hương đã lấy thân mình để chống giặc. Từ khi định đô, lập quốc các triều đại phong kiến đều coi trọng, ra sức củng cố làng mạc. Mỗi cổng làng đều thể hiện một nét văn hoá riêng theo từng đặc điểm văn hóa địa phương đó. Có làng giàu, có làng khoa bảng, có làng nghề... tất cả những cái hay cái đẹp đều được các vị túc nho viết thành câu đối khắc trước cổng. Và đó là một phần của văn hóa làng.

Lũy tre làng
Bộ mặt, văn hóa làng quê đồng bằng Bắc bộ ngày nay đã thay đổi nhiều theo những tác động của đô thị hóa ồ ạt. Những chiếc cổng làng như không còn hợp với những con đường trải nhựa, bê tông hóa mở rộng, ôtô tải ra vào phục vụ những nhu cầu sinh hoạt thường nhật ngày càng lớn của người dân nông thôn. Nhưng ở sâu trong tâm thức nào đó của người dân quê, những người con đi xa, cổng làng, mái đình, cây đa, lũy tre vẫn tồn tại như một biểu tượng thân thương và đặc trưng văn hóa của mỗi làng quê truyền thống.

Bình luận từ Facebook

Phản hồi

Tin tức khác